NASA’nın uzay aracı Perseverance’ın iniş yaptığı Mars’taki Jezero krateri ve Burdur’daki Salda Gölü ortasında nasıl bir bağ var?

NASA

Amerikan Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi’nin (NASA) uzay aracı Perseverance, yedi aylık seyahatini tamamlayıp Mars’a başarılı iniş yaptı.

Bir ton yükündeki araç, Perşembe günü TSİ 23.55’te Jezero isimli kratere indi. Kraterde milyarlarca yıl evvel dev bir göl olduğu düşünülüyor.

Araç, Kızıl Gezegen’de kalışı mühletince geçmiş ömür izlerini araştıracak.

Perseverance’tan evvelki Mars vazifelerinde, daha çok gezegenin yaşanabilirliği üzerine araştırmalar yapıldı. Biyolojik yaşantının varlığı için geçmişteki kaidelerin uygun olup olmadığına bakıldı. Bu soruya artık olumlu cevap alınmış durumda.

2000’li yıllarda gezegende araştırmalar yapan Spirit ve Opportunity ile yakın vakit evvel Curiosity, Mars’ın bir vakitler daha sıcak ve ıslak bir gezegen olduğunu, daha kalın bir atmosfere sahip olduğunu ortaya koydu.

Perseverance, kendinden evvelki robotların bilgileri ışığında, şayet bir vakitler var oldularsa, ilkel hayat formalarının izini arayacak. Bunun için de bir vakitler devasa bir göl olan Jezero’ya indirildi.

Bu kurumuş krater gölünün Burdur’daki Salda Gölü ile emsal nitelikler taşıdığı düşünülüyor. Özelliklede minerolojilerinin.

DHASalda Gölü

Salda’daki hidromagnezit tortular, mikroplar tarafından aşındırılarak şu anki halini almış kayalar. Okyanuslardaki resif yahut mercan kayalıklarına benzeyen bu oluşumlara mikrobiyalit deniyor.

Bilim insanları, Jezero kraterinde emsal bir oluşumun kalıntılarına rastlamanın, gezegendeki geçmiş ömür ismine “dev” bir haber olacağını lisana getiriyor.

NASA’nın bahis ile ilgili makalesinde “Jezero kraterine seyahat edemeyebilirsiniz lakin ona en yakın yeri görmeye gidebilirsiniz: Salda Gölü, Türkiye” tabiri yer alıyor.

Jezero Krateri ismini Bosna-Hersek’teki birebir isimli kentten alıyor. Slav lisanlarında “jezero” birebir vakitte “göl” manasına geliyor.

45 km çapındaki kraterde kil ve karbonat dahil birçok kaya tipi bulunuyor. Bunların içinde bulunacak organik moleküller geçmişe dair hayat belirtisi manasına gelecek.

NASA/MSSS/JHUAPL/ESA/FU Berlin/Justin CowartJezero krateri 45 kilometre çapında

BBC’ye konuşan California Üniversitesi’nden gezegen bilimci Bethany Ehlmann, tıpkı Dünya’nın birinci ömür formlarının araştırıldığı üzere Mars’ta mikrobiyolojik hayat kalıntısı araştıracaklarını söyledi.

Ehlmann, “Bu hayat formlarının Dünya’da 3.5 milyar yıl evvel yaşadığını biliyoruz. Karşılığını aradığımız soru; bunların Mars’ta da 3.5 milyar yıl evvel, göl tabanlarında yaşayıp yaşamadığı” dedi.

Beklenti, Perseverance’ın yapacağı araştırmaların sonuçlarının Dünya’da alınacağı istikametinde. Aracın, elde ettiği kaya örnekleri, öteki bir araçla Dünya’ya geri getirilecek.

NASA/JPL-Caltech

NASA ve Avrupa Uzay Ajansı’nın milyarlarca dolar maliyetli ortak projesi ile daha küçük bir aracın 2026 yılında Jezero kraterine gönderilerek, Perseverance’ın bıraktığı tüpler içindeki kaya örneklerini toplaması planlanıyor. Araç daha sonra yörüngeye çıkacak ve burada bir uydu tarafından yakalanarak, ileri araştırmalar için Dünya’ya geri getirilecek.

SpaceX hali hazırda Mars’a gidecek uzay aracının roket testlerini yapıyor. Maksat öngörülebilir bir gelecekte Mars’a beşerli uçuş gerçekleştirmek.

Perseverance da bu araştırmalar kapsamında, “Mars’ın karbondioksit yüklü atmosferinden, solunabilir oksijen elde edilebilir mi?” sorusuna cevap arayacak.

NASA’nın bilim araştırmaları sorumlusu Dr Thomas Zurbuchen, “Eğer Himalayalar ve Alpler’deki bir jeolojik örneğin niteliğini hakikaten anlamak istiyorsak, insanları oraya götürmeliyiz. Bu Mars’ta da aynı” dedi.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir